W Ewangelii czytamy jakby o egzaminie, jaki przeprowadza Jezus swoim uczniom po udaniu się na teren Dekapolu i przybyciu w okolice Cezarei Filipowej. Ta wyprawa miała na celu oddalenie się od rzesz, które stale towarzyszyły Nauczycielowi w okolicach jeziora Genezaret. Jezus chciał w spokojniejszych warunkach poświęcić czas swoim uczniom i udzielić im niezbędnych nauk. Wtedy właśnie kieruje także do nich pytanie o opinie, jakie wyrażają ludzie na Jego temat, a otrzymawszy kilka różnych odpowiedzi, pyta już bardzo osobiście samych uczniów: „A wy za kogo Mnie uważacie?”. Na to pytanie w imieniu pozostałych odpowiada Piotr, wyznając wiarę w mesjańską godność Jezusa. Odpowiedzią Mistrza jest zapowiedź dana Piotrowi: „Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony. Albowiem nie objawiły ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie. Otóż i Ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą”.Porównania zastosowane przez Jezusa, te mówiące o skale i bramach piekielnych, są łatwe do zrozumienia i wszyscy pojmujemy zawarte w nich aluzje. Jednak uczniowie Jezusa, słuchając tych słów, mieli przed oczyma wspaniałą ich ilustrację. Znajdowali się bowiem przed potężnym pasmem skalnym, widzieli zatem skałę i słowa Jezusa nabierały dla nich szczególnej wyrazistości. Co więcej, u podnóża tej skały znajdowała się potężna pieczara, która działała na wyobraźnię jako brama, czeluść prowadząca do krainy podziemnej, do piekieł. W sąsiedztwie natomiast owej pieczary znajdowała się pogańska świątynia poświęcona Augustowi. Była ona jakby ucieleśnieniem piekielnego działania, wyzwaniem rzuconym prawdziwej religii.

Pieczara wywołująca wrażenie bramy do czeluści piekielnych oraz pogańskie miejsce kultu – wszystko to, określone jako bramy piekielne, nie może zagrozić jednak potężnej skale i temu, co na tej skale zostałoby zbudowane.

Uczniowie Jezusa w terenie, na którym się znajdowali, mieli wspaniałą ilustrację do słów Mistrza. Pielgrzymując dziś do tego miejsca, możemy także zobaczyć tę ilustrację, ale równocześnie przekonać się o wspaniałym osadzeniu Ewangelii w realiach Ziemi Świętej. Relacja Ewangelii nie jest abstrakcyjnym wymysłem, jej realizm na przykład w takich miejscach jak Cezarea Filipowa staje się niezwykle namacalny, można powiedzieć, że wprost doświadczalny.

Jezus przemawiał w konkretnych warunkach, uwzględniając i wykorzystując je w swoich pouczeniach. Te pouczenia znamy z Ewangelii, a Ziemia Święta prawdziwie jest „piątą Ewangelią”, wielkim komentarzem do czterech Ewangelii, komentarzem, który świadczy o autentyczności i wierności ewangelijnego przekazu.

Śledzona dziś przez nas scena z Ewangelii dotyczy jednego z ważnych momentów formowania Kościoła przez Jezusa. Uczniowie poznali już Jego mesjańską godność, choć daleko im jeszcze do poznania jej właściwego sensu i tego wszystkiego, co łączy się z osobą Chrystusa, a więc przede wszystkim do zrozumienia, że Mesjasz nie będzie władcą politycznym, ale dokona zbawienia przez śmierć i zmartwychwstanie.

Jednak istnieje już ten zalążek Kościoła i Piotr otrzymuje w nim władzę symbolizowaną przez klucze. Ten symbol został wykorzystany, gdy prorok Izajasz zapowiedział Sebnie, wysokiemu urzędnikowi króla Ezechiasza, że zostanie pozbawiony władzy, którą otrzyma Eliakim, syn Chilkiasza. O tym wydarzeniu, pokazującym, że wszelka władza ostatecznie jest w rękach Boga, słyszeliśmy w dzisiejszym pierwszym czytaniu.

Natomiast czytanie drugie, które jest kontynuacją rozważanego w ubiegłym tygodniu problemu miejsca narodu wybranego w dziejach zbawienia, przekazuje nam słowa św. Pawła. Kończy on swoją refleksję na temat historii zbawienia oraz planów Bożych zmierzających do przygarnięcia wszystkich – i pogan, i Żydów – hymnem na cześć Pana. Wychwala głębokość bogactw, mądrości i wiedzy Boga, którego drogi są nie do wyśledzenia, a wyroki niezbadane.

Te drogi i wyroki prowadzą nas dziś do miejsca w okolicach Cezarei Filipowej, abyśmy uczyli się o początkach Kościoła i prymatu papieskiego. My także, podobnie jak apostołowie, musimy sobie odpowiedzieć na pytanie: Za kogo uważamy Syna Człowieczego?

Umiłowani w Chrystusie Panu! Pielgrzymując kiedyś wraz z ojcami franciszkanami po Ziemi Świętej, dotarliśmy do niewielkiego kościółka położonego nad brzegiem jeziora Genezaret, w Tyberiadzie. Świątynia ta dedykowana jest św. Piotrowi Rybakowi. W absydzie tego kościoła namalowany jest prosty fresk przedstawiający Piotra, który płynie łodzią, a wokół tego fresku umieszczono napis po łacinie: „UBI PETRUS, IBI ECCLESIA”, który tłumaczymy: „Gdzie Piotr, tam Kościół”. 

Pomyślmy nad tym łacińskim zdaniem. W Ewangelii, którą usłyszeliśmy, spotkaliśmy Jezusa pytającego uczniów: „Za kogo ludzie uważają Syna Człowieczego?”. Po udzieleniu odpowiedzi Chrystus pyta: „A wy za kogo Mnie uważacie?”. Wówczas w imieniu całego Kościoła odpowiada św. Piotr: „Ty jesteś Mesjaszem, Synem Boga żywego”. Wydarzenie to miało miejsce kilkadziesiąt kilometrów od Tyberiady, powyżej Jeziora Galilejskiego, w Cezarei Filipowej (dzisiejszym Banias). Piotr odpowiada Jezusowi: „Ty jesteś Mesjaszem. Ty jesteś Synem Boga”. Słów tych jednak nie powiedział wyłącznie od siebie, to nie Piotr wymyślił tę prawdę, ale Bóg mu ją objawił. Wiara Piotra pochodzi zatem nie od niego, ale jest darem samego Boga. Królestwo niebieskie, do którego Jezus dał klucze Piotrowi, stoi właśnie na tej wierze. Piotr ma tak silną wiarę, że razem z Jezusem chodzi po falach jeziora (por. Mt 14,28)!

Wiara pierwszego z apostołów została jednak wystawiona na bolesną próbę, gdy Pan Jezus został pojmany i uwięziony. Na trzykrotne pytanie o Mistrza, trzy razy zaparł się, mówiąc, że Go nie zna (por. Mt 26,69 i nn.). Jednak po swoim zmartwychwstaniu Jezus trzykrotnie zadaje pytanie Piotrowi: „Czy miłujesz mnie?”. I apostoł odpowiada: „Panie, Ty wiesz, że Cię kocham” (J 21,16).

Wiara i miłość obecne w osobie Piotra sprawiają, że i my wierzymy w Jezusa, który jest Mesjaszem – Synem Bożym. Przez to wydarzenie Ewangelia poucza nas o nadziei. Jeśli wierzymy Jezusowi, jeśli kochamy Go całym sercem tak jak Piotr, to nawet jeżeli zdarzy nam się zgrzeszyć (zdrada Mistrza), ale wrócimy do Niego, On na nowo nas przygarnie. Dla nas, ludzi Kościoła, grzech nie stanowi tragedii – ufamy bowiem miłosierdziu Bożemu, które jest większe od wszelkiego zła i grzechu, jak zapisał to Izajasz: „Choćby grzechy wasze były jak szkarłat, jak śnieg wybieleją” (Iz 1,18).

„O głębokości bogactw, mądrości i wiedzy Boga!” – zawołał św. Paweł. Nawet słabym stworzeniom Pan daje nadzieję i przyjmuje ich nawrócenie. On dobrowolnie wybiera i powołuje do swojej służby tych, których sam chce. Bóg sam daje ludziom swoją przyjaźń i samego siebie. Największym darem, który stanie się za chwilę i naszym udziałem, jest Jego Ciało i Krew. W czasie tej Eucharystii przyjdzie ten sam Jezus Chrystus, który powiedział w dzisiejszej Ewangelii: „Ty jesteś Piotr – Opoka”.

Na wierze Piotra stoi nasz Kościół. Pomódlmy się dzisiaj do Jezusa za Ojca Świętego. I pamiętajmy o tym, że tam, gdzie jest Piotr, tam jest Kościół. Tylko płynąc łodzią Kościoła wraz z Piotrem, dopłyniemy do królestwa Bożego, do którego Jezus właśnie jemu dał klucze.

Kościół jest instytucją bosko-ludzką, której Chrystus powierzył władzę kluczy. Złożył je w ręce Piotra i jego następców. Czego dotyczy ta władza? Co Piotr zamyka i co otwiera?

To klucze do świata prawdy objawionej. Klucze pozwalające na wtajemniczenie w bogactwo Pisma Świętego i Tradycji. Mówi o tym wyjątkowo jasno św. Paweł w Liście do Rzymian: „O głębokości bogactw, mądrości i wiedzy Boga!” (Rz 11,35). Te klucze, nad którymi czuwa Piotr, są w ręku duszpasterzy i katechetów.

To klucze do świata dobra i świata zła. Nimi otwiera Kościół świat dobra i miłosierdzia i nimi zamyka świat zła, kiedy nawrócony człowiek go opuści. Te klucze, nad którymi czuwa Piotr, spoczywają w ręku wychowawców.

To klucze do świata świętości, którymi Kościół otwiera świat łaski. Czyni to w sakramentach. One spoczywają w ręku kapłana, który konsekruje chleb i rozgrzesza. Czuwa jednak nad nimi Piotr, który jest za nie odpowiedzialny.

To klucze dyscypliny kościelnej, czyli prawa obowiązującego ochrzczonych. One zamykają drzwi Kościoła dla tych, którzy są niezdyscyplinowani, i otwierają je tym, którzy chcą prawami tymi żyć. Te klucze spoczywają w rękach biskupów odpowiedzialnych za życie wspólnoty religijnej. Ich ojcowski charakter ujawnił Izajasz, klucznik „będzie ojcem dla mieszkańców Jeruzalem” (Iz 22,21). Uczeń Chrystusa, należąc do Kościoła, winien znać moc owych kluczy i umieć z nich korzystać. Władzy w Kościele nie da się porównać z żadną inną na ziemi. W nim włada Bóg i On rozliczy kluczników.