{"id":639,"date":"2023-12-22T13:58:32","date_gmt":"2023-12-22T12:58:32","guid":{"rendered":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/?p=639"},"modified":"2023-12-22T13:58:33","modified_gmt":"2023-12-22T12:58:33","slug":"rys-historyczny-wsi-niedzieliska-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/?p=639","title":{"rendered":"RYS HISTORYCZNY WSI NIEDZIELISKA (3)"},"content":{"rendered":"\n<p>Na czele wsi sta\u0142 so\u0142tys. Znamy so\u0142tysa Przybka z Niedzielisk, kt\u00f3remu w 1338 roku biskup Jan Grot zezwoli\u0142 na za\u0142o\u017cenie Szczurowej. W 1669 roku so\u0142tysem by\u0142 Stanis\u0142aw Czachor. Nad ch\u0142opami i so\u0142tysami sta\u0142 w\u0142a\u015bciciel wsi. W okresie staropolskim wszystkie wsie parafii szczurowskiej, r\u00f3wnie\u017c Niedzieliska by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 biskup\u00f3w krakowskich. O\u015brodkiem zarz\u0105du z ramienia biskupstwa by\u0142 dw\u00f3r w Rad\u0142owie. Zarz\u0105dcy poszczeg\u00f3lnych wsi lub dzier\u017cawcy so\u0142ectw rekrutowali si\u0119 z drobnej szlachty. W 1682 roku w Niedzieliskach rezydowa\u0142a Marianna Romanowska. Po pierwszym rozbiorze Polski tereny te znalaz\u0142y si\u0119 pod zaborem austriackim, a po utworzeniu cyrku\u0142\u00f3w w 1782 roku wesz\u0142y w sk\u0142ad cyrku\u0142u boche\u0144skiego. W 1855 roku w\u0142adze austriackie utworzy\u0142y powiaty; na interesuj\u0105cym nas terenie by\u0142y powiaty rad\u0142owski i brzeski. W 1867 roku zlikwidowano cyrku\u0142y i utworzono starostwa powiatowe (tzw. powiat polityczny). Wsie obecnej gminy Szczurowa nale\u017ca\u0142y do starostwa powiatowego w Brzesku. W latach 1855-1870 w\u0142a\u015bcicielem Niedzielisk zosta\u0142 Ludwik Henzel (H\u00f6lzel). W 1886 roku istnieje gminna kasa po\u017cyczkowa z kapita\u0142em 4140 z\u0142. W ci\u0105gu drugiej po\u0142owy XIX wieku ludno\u015b\u0107 Niedzielisk stopniowo, cho\u0107 nieznacznie, wzrasta\u0142a: z 1006 mieszka\u0144c\u00f3w w\u00a01865 r. do 1156 mieszka\u0144c\u00f3w w roku 1900, aby w 1913 r. osi\u0105g\u00adn\u0105\u0107 liczb\u0119 1256 mieszka\u0144c\u00f3w i na tym mniej wi\u0119cej poziomie utrzyma\u0107 si\u0119 a\u017c do II wojny \u015bwiatowej.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Powstanie szko\u0142y w Niedzieliskach datuje si\u0119 na drug\u0105 po\u00ad\u0142ow\u0119 XIX wieku. Prawdopodobnie zosta\u0142a za\u0142o\u017cona oko\u0142o 1880 roku. Pierwszym nauczycielem do 1895 r. by\u0142 Pan Z\u0105bek. Od roku 1895 do 1902 Pan Sulczewski wraz z nauczycielk\u0105 o nieznanym nazwisku. Od 1902 do 1932 roku uczyli Franciszek i Franciszka Repeciowie. Kierownik szko\u0142y Franciszek Repe\u0107 w miejsce daw\u00adnego drewnianego budynku szkolnego wybudowa\u0142 budynek murowa\u00adny, oddany do u\u017cytku w 1907 r. W latach 1932 &#8211; 1972, a wi\u0119c przez 40 lat, kierownikiem szko\u0142y by\u0142 W\u0142adys\u0142aw Roczniak (zmar\u0142 w 1972 r., pochowany na cmentarzu parafialnym w Niedzieliskach). Za jego czas\u00f3w w 1958 r. rozbudowano budynek szkolny i przyby\u00adwa\u0142o si\u0142 nauczycielskich. W roku 1941 by\u0142o ju\u017c 3 nauczycieli i szko\u0142a siedmioklasowa, a w 1966 r. 6 nauczycieli i szko\u0142a o\u015bmioklasowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na czele wsi sta\u0142 so\u0142tys. Znamy so\u0142tysa Przybka z Niedzielisk, kt\u00f3remu w 1338 roku biskup Jan Grot zezwoli\u0142 na za\u0142o\u017cenie Szczurowej. W 1669 roku so\u0142tysem by\u0142 Stanis\u0142aw Czachor. Nad ch\u0142opami i so\u0142tysami sta\u0142 w\u0142a\u015bciciel&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-639","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":640,"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/639\/revisions\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafianiedzieliska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}